Trzyletnie badania naukowe nad dramą  -  2004-2007

Drama jest znana i stosowana w Polsce od ponad trzydziestu lat. Swoje narodziny zawdzięcza Halinie Machulskiej, która, zafascynowana zajęciami prowadzonymi przez Dorothy Heathcote w Wielkiej Brytanii, postanowiła „przeszczepić” tę metodę edukacji na grunt polski. Na początku lat 80. drama zaczęła się stopniowo przebijać do naszych szkół podstawowych i średnich, upowszechniana przez entuzjastów nauczania/uczenia się z zastosowaniem technik teatralnych. Najczęściej występowała na lekcjach języka polskiego, historii oraz na zajęciach wychowawczych. Nieco później wprowadzono ją również na lekcje geografii, przyrody, matematyki, plastyki, muzyki, informatyki, a także na zajęcia pozalekcyjne i pozaszkolne.

Dobrze przygotowani praktycy dramy już po krótkim czasie dostrzegli jej korzystny wpływ na uczniów, na ich rozwój intelektualny i emocjonalny. Należało jednak zgromadzić naukowe dowody, potwierdzające efektywność nauczania/uczenia się przez improwizowane działanie w rolach. Tym bardziej, że niektórzy pedagodzy zalecali dystans wobec dramy, ograniczając jej rolę do swoistej gry i zabawy grupowej, przyjemnego przerywnika w żmudnej nauce, służącego głównie uatrakcyjnianiu lekcji i zrywaniu z szarą szkolną rzeczywistością. 
W takich okolicznościach powstał w Polskim Ośrodku ASSITEJ projekt trzyletnich badań naukowych, opracowany przez zespół w składzie: Halina Machulska (aktorka, reżyser, pedagog, założycielka dwuletniej Szkoły Aktorskiej, przekształconej następnie w trzyletnią), prof. Jerzy Trzebiński (wykładowca Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie, autor licznych książek z tej dziedziny), prof. Maciej Wojtyszko (reżyser, scenarzysta, wykładowca Akademii Teatralnej w Warszawie, autor utworów nie tylko dla dzieci) oraz dr Halina Janowska (psycholog, muzykolog, powieściopisarka). Realizację przygotowanego przez ww. twórców programu pod nazwą „Drama metodą edukacji człowieka XXI wieku” sfinansował w całości Komitet Badań Naukowych. Koordynatorką prac, którymi w latach 1998-2001 objęto wybrane szkoły podstawowe i ponadpodstawowe, została Alicja Pruszkowska, redaktor naczelna czasopisma „Drama”, kierowniczka trzech rocznych kursów dramy i kursu edukatorskiego.

Wyniki badań były znane dopiero po zakończeniu eksperymentu. Zgromadzony materiał, niezwykle bogaty, umożliwił prof. Jerzemu Trzebińskiemu wykazanie efektywności dramy w procesie edukacji. Wyniki te w wielkim skrócie przedstawiają się następująco:

Uczniowie klas dramowych mają 75-procentową przewagę nad uczniami klas kontrolnych, prowadzonych metodami tradycyjnymi, w zakresie

• kreatywności i produktywności myślenia
• umiejętności odwoływania się do osobistych doświadczeń i ich przetwarzania
• umiejętności stawiania problemów oraz twórczego ich rozwiązywania.

Drama wywiera także niezwykle korzystny wpływ na rozwój inteligencji społecznej i emocjonalnej ucznia oraz jego integrację z grupą.